«Είμαι πάρα πολλά για να μην είμαι τίποτα και πολύ λίγος για να είμαι κάτι»… * * * * * «Ψάχνω να βρω λέξεις… που να "αγγίζουν" κι αγγίγματα που να μιλούν»…

6 Ιουν 2022

Άραγε, διαβάζουν ποίηση οι πολιτικοί μας σήμερα;


Άλλοτε οι πολιτικοί μας διάβαζαν πολύ. Ο Γεώργιος Παπανδρέου, ο γέρος της δημοκρατίας, τον τελευταίο χειμώνα της ζωής του, διαβάζει Σικελιανό και Καβάφη. Γύρω από το σπίτι του στο Καστρί, ο κήπος, τότε, ήταν γεμάτος από χωροφύλακες: «Τριαντάφυλλα και χωροφύλακες!» είχε πει σ’ έναν ξένο δημοσιογράφο, δείχνοντας το θέαμα που έβλεπε από το παράθυρό του. Κι ανάμεσα στα αγκάθια του κήπου του, ο αδιόρθωτος γερο-ρομαντικός διάβαζε ποίηση. Αυτή ήταν το τελευταίο σπαθί του – η τελευταία του πανοπλία.
Παλιότερα, είχαμε το γερο-Βενιζέλο, εξόριστο στο Παρίσι να μεταφράζει Θουκιδίδη. Ώρες ολόκληρες, ο νικημένος πρωθυπουργός έσκυβε πάνω από τον Πελοποννησιακό πόλεμο, ψάχνοντας ίσως εκεί να βρει την απάντηση γιατί είχε χάσει το δικό του πόλεμο. 
Κι ακόμα πιο πίσω, τον περασμένο αιώνα, είχαμε το γερο-Τρικούπη να διαβάζει Γκαίτε. Και μάλιστα, το απόγευμα της μέρας που θα έχανε τις τελευταίες εκλογές της ζωής του: Ήταν, λέει, στο μπαλκόνι του σπιτιού του, στο Μεσολόγγι και σημείωνε παρατηρήσεις στο περιθώριο του «Φάουστ»! Αντί να βρίσκεται στο εκλογικό του κέντρο, αντί να περιμένει εκεί τα αποτελέσματα, αντί να σκύβει πάνω από τα κομπιούτερ της εποχής του και να μετράει πόσα κουκιά κέρδισε και πόσα έχασε, έκανε αυτό το παρανοϊκό πράμα: Διάβαζε «Φάουστ»!

Απίστευτα πράγματα για μας, τους Νεοέλληνες του σήμερα.

Όχι. Δεν είμαι από αυτούς που πιστεύουν στο μύθο των παλιών καλών καιρών. Ήταν, ίσως, το ίδιο κακοί με τους σημερινούς – σε μερικά πράματα, ίσως, να ’ταν και χειρότεροι.

* Απόσπασμα από χρονογράφημα «Ο κύκλος των χαμένων ηγετών»
                                                                   του Φρέντυ Γερμανού / Ελευθεροτυπία, Σάββατο 30 Νοεμβρίου 1991



26 Μαΐ 2022

Βάσανο είναι…

 

Όλες οι εξομολογητικές αναδρομές πίσω στα χρόνια, που συνηθίζω να κάνω σε πρόσωπα που γνώρισα και σε τόπους που έζησα, γίνονται –ιδίως τώρα, στην ηλικία των απολογισμών– αποκούμπι και στήριγμα στην πορεία της ζωής μου. Στην ιστορία μου.
Αναρωτιέμαι: αλήθεια, πόσο συχνά έχει τη δυνατότητα κάποιος να διηγείται την ιστορία της ζωής του; Όσο ασήμαντη κι αν ήταν αυτή… Αν ήταν έτσι, ή αν έγιναν έτσι, όσα, με το πέρασμα του χρόνου, απέμειναν να γυροφέρνουν στο μυαλό.
Με βασανίζουν κάποιες θολωμένες λεπτομέρειες που, σιγά σιγά σβήνουν και χάνονται. Με βασανίζει εκείνο το σημείο όπου έρχονται οι ατέλειες της μνήμης και συναντούν τις ανεπάρκειες της τεκμηρίωσης των λόγων μου. Με βασανίζει: μήπως και χρειαστούν οι αποδείξεις της αλήθειας και της ορθότητας των ισχυρισμών μου. Κι αυτό που πιότερο με βασανίζει και με φοβίζει –όσο η ζωή τραβάει σε μάκρος– είναι που, με τόσες απώλειες γύρω μας, βλέπω ένας ένας, να λιγοστεύουν κι εκείνοι που θα μπορούσαν, για όταν χρειαστεί, να επιβεβαιώσουν ή ακόμη και να αμφισβητήσουν κομμάτια της ιστορίας μου.

21 Μαΐ 2022

Vangelis: «Όταν άρχισα να συνθέτω ήμουν σχεδόν τεσσάρων ετών»


Vangelis: «Όταν άρχισα να συνθέτω ήμουν σχεδόν τεσσάρων ετών», θυμόταν ο ίδιος σε μια από τις ελάχιστες συνεντεύξεις του, το 1992, στο τεχνικό έντυπο «Keyboard». Αυτό το επιβεβαιώνει το 1950 και ο πεζογράφος μας Στράτης Μυριβήλης όταν έγραψε σε ένα ταξιδιωτικό του αφήγημα, στην έκδοση «Απ’ την Ελλάδα»: 
«Ανάμεσα στις ευχάριστες εκπλήξεις που με περίμεναν στον Βόλο, ήταν και ένα παιδάκι έξι ή εξήμισυ χρονώ, που ανακάλυψα προικισμένο με το θείο δώρο του ταλέντου. Ο μικρός αυτός με τις ποδίτσες της πρώτης δημοτικού και με τα γκρίζα γελαστά ματάκια του, είναι από τώρα ένας αυτοδίδαχτος μικροσκοπικός συνθέτης».
«Μου έπαιξε στο πιάνο δυο συνθέσεις του που με κατέπληξαν. Τη μια την έλεγε “Οι καμπάνες” και την άλλη “Ο χορός”.
»Πρέπει να δει κανείς τα μικροσκοπικά δαχτυλάκια του να αγωνίζονται να πιάσουν τις θαυμάσιες συγχορδίες που κανείς δεν του δίδαξε, πρέπει ν’ ακούσει τους χρωματισμούς και τα χαριτωμένα ευρήματά του, για να καταλάβει το νόημα του Ευαγγελιστού που είπε: “Πνεύμα ο Θεός και όπου θέλει πνει”. Για να δούμε, τι επιφυλάσσει η μοίρα σε τούτο το Βολιωτάκι».
Ο μικρός Βάγγος του Στράτη Μυριβήλη δεν ήταν άλλος από τον Βαγγέλη Παπαθανασίου. Το «παιδί-θαύμα» του Βόλου, που στα τέσσερά του άρχισε να παίζει πιάνο και να συνθέτει. Και στα έξι (κοντά στη συνάντηση με τον Μυριβήλη) έδωσε την πρώτη συναυλία με έργα του, ενώπιον 2.000 ακροατών!

Πηγή: Protagon.gr

Στα χρόνια που μεσολάβησαν, από τον μικρό ταλαντούχο Βάγγο του Βόλου ως τον διεθνή Vangelis, που έφτασε πιο πέρα από το σύμπαν.

5 Μαΐ 2022

Ταξιδεύω...

Κάθε φορά που ακούω ένα τραγούδι που, είτε συναισθηματικά είτε νοσταλγικά με αγγίζει, φέρνω στο μυαλό τους δημιουργούς του (στιχουργούς, συνθέτες, ερμηνευτές). Ταξιδεύω συντροφιά με τον κάθε τους στίχο, την κάθε νότα τους, με την κάθε φωνή σε στιγμές εντελώς δικές μου. Ναι, θυμάμαι όλους εκείνους που τόσες φορές τα τραγούδια τους μου έκαναν παρέα, και το καθένα ήταν συνδεδεμένο με μια ανύποπτη στιγμή, μια ιστορία προσωπική.


Και τώρα, όσο περνούν τα χρόνια, εκείνα τα τραγούδια τα αγαπάω όλο και περισσότερο. Έχω ταυτιστεί τόσο που, μεταξύ των και εμένα, έχει αναπτυχθεί μια περίεργη σχέση. Ανήκουν πλέον στον πολύ ιδιωτικό και προσωπικό μου χώρο. Όσα εκφράζουν, μέσα από μια αισθητική φόρμα, σίγουρα δίνουν έκφραση και σε κάποιο δικό μου συναίσθημα. Τους χρωστάω ένα μεγάλο ευχαριστώ!